Sugilanon: Paghingilin kang Betty
ALCEA MANINGO
Cangyan, Carmen, Cebu
Nganong anaa man sa gawas akong mga maleta, Manoy?” sukot ni Betty kang Conrad, iyang maguwang. Mao pay paghisulod niya sa sala dihang nakit-an niya ang duha ka maleta nga namurot sa kapuno sa sulod. Nananghid siya kaganihang buntag humag pamahaw nga mosimba kay adlawng Dominggo karon. Ug paghibalik niya karon, daw gihinginlan na siya sa iyang maguwang. Duha ka buwan man unta ang iyang hangyo nga mopuyo sa balay sa iyang maguwang, ug karon wa pa may usa ka buwan, daw papahawaon na siya.
“Gisulod na nako diha ang tanan mong mga sinina ug ubang gamit. Nisumbong akong mga empleyado sa tindahan nga kusog kang mamantay sa ilang trabaho. Manghilabot ka. Kusog kang manugo ug kusog mangasaba. Ang pinaka-grabe kay nangabaho ang mga pagkaon kay imong gipanagoan. Dili nimo sila pakan-on og esnak!” matod ni Conrad.
Nakapanglad-ok sa iyang laway si Betty. Nangluspad siya ug gipaningot nga mitutok sa iyang maguwang nga nagbarog sa iyang atubangan.
Dalagang guwang si Betty, kasamtangang nangaplay pagka domestic helper sa Hong Kong. Samtang naghulat og tawag sa Agency diha siya mopuyo sa balay ni Conrad. Gipapuyo siya ni Conrad kay mibati kini sa iyang manghod. Usahay, dili magkasinabot sila si Betty ug ang ilang inahan nga si Trining nga dugay nang na-biyuda. Mao nga palikayon ni Conrad si Betty sa ilang inahan. Ang balay ni Conrad nia mahimutang sa siyudad sa Carcar; ang balay sa ilang mama tua sa Sibonga.
Kasagaran lawom nang gabii mahiuli sa balay sila si Conrad ug ang iyang kapikas, si Sofia, gikan nga nagdumala sa ilang mga tindahan og fried chicken nga may saysinta ka sanga sa Carcar. Miabag sab ang ilang upat ka anak nga mga dalaga ug ulitawo na: duha babaye; duha lalake.
Tungod sa ka-estrikta ni Betty nga wa sa lugar, hapit kontra na niya ang tanan niyang mga igsuon. Si Conrad na lang ang wa niya ikaaway. Apan karon, dako ang purohan nga magkasiloay na sila.
“Motuo diay ka dayon nila?” ni Betty nga mikanga.
“Disisayis anyos na silang nag-alagad kanako. Gipakasama na nako sila nga akong kapamilya,” ni Conrad.
“Palabihon diay nimo sila kay sa imong igsuon?” mikulima sa Betty, nagtibi ang mga ngabil.
“Natural! Sila ang akong gisaligan sa among panginabuhi. Pauli na ngadtong mama sa Sibonga, aron duna sab siyay ikauban didto,” ni Conrad.
“Isumbong tikang mama nga imo kong gihinginlan bisag way sala!” ni Betty nga misugod paghilak.
“Kon di tika hinginlan, akong mga tawo ang mamahawa! Kulban ko nimog kaldero? Makapuli ka nila, nga wa man kay hibangkaagan sa negusyo?” naminti si Conrad.
Namahid sa iyang luha si Betty. Nagkusmod siya nga mialsa sa iyang duha ka maleta ug nanaog. Gisundan og tan-aw ni Conrad ang iyang manghod nga nag-atang og sakyanan daplin sa karsada. Mituaw siya, “Sa usa ka bulig nga lubi, duna gyuy buang!”
(KATAPUSAN)